رژیم غذایی پر فیبر

دسته‌بندی:
بدون دیدگاه

“فیبر” یک عنصر در بعضی از مواد غذایی است. رژیمی که مقدار فیبر غذایی محلول و نامحلول آن افزایش یافته است، رژیم غذایی پر فیبر می نامند. هدف از این رژیم غذایی افزایش وزن و حجم مدفوع زمان تخلیه روده، رساندن لیپیدهای سرم به حد طبیعی و تعدیل واکنش افزایش قند خون پس از صرف غذا می باشد.

رژیم غذایی پر فیبر

رژیم غذایی پرفیبر چیست ؟

این رژیم برای بیماران مبتلا به یبوست ، پیشگیری از سرطان لوله گوارش و سایر موارد توصیه شده توسط پزشک مورد استفاده قرار می گیرد . فیبر یکی از اجزای غذاهای گیاهی است که در بدن به طور کامل هضم نمی شود . یک رژیم غذایی پرفیبر شامل میوه های تازه، سبزی های تازه، غلات کامل ( پوست نگرفته )، انواع حبوبات و سبوس ها است. همه این غذاها منابع غنی فیبر هستند. محصولات لبنی و حیوانی همچون گوشت، ماهی، مرغ، تخم مرغ و شیر فاقد فیبر هستند .

مواردکاربرد رژیم پر فیبر پیشگیری یا درمان برخی بیماری ها یا وضعیت ها مانند، برخی از انواع سرطانها( مانند سرطان روده یا مخاطرحم)، هیپرکلسترولمی و بیماری های قلبی عروقی، تنظیم قند خون در افراد دیابتی، چاقی و کنترل وزن، بیماری دیورتیکولوز، سندرم تحریک پذیریروده ( IBS) و بیماری کرون است.

نقش رژیم غذایی پرفیبر در درمان بیماری ها چیست ؟

زمانی که غذاهای غنی از فیبر مصرف می کنید ، از دستگاه گوارش عبور کرده و فیبر موجود در غذا ایجاد حجم و بدنبال آن جذب آب می کند . با افزایش مصرف فیبر، احساس پر بودن ایجاد می شود و احتمال پرخوری کمتر می شود. علاوه بر آن وجود فیبر در غذا سبب نرمی و طبیعی شدن قوام مدفوع شده و از ایجاد یبوست، سندرم روده تحریک پذیر و سایر مشکلات روده ای پیشگیری می کند .

وجود فیبر به مقدار مناسب در برنامه غذایی می تواند از سرطان روده بزرگ پیشگیری می کند. برای کارکرد موثر فیبر مواد غذایی، نوشیدن مایعات به میزان کافی ضروری است. نوشیدن آب یا سایر مایعات را به همراه غذا پرفیبر به خاطر داشته باشید، مگر این که پزشک یا مشاور تغذیه شما به هر علتی رژیم دیگری را برایتان تنظیم کرده باشد .

به چه مقدار فیبر نیاز داریم ؟

مصرف روزانه ۳۰-۲۵ گرم فیبر برای همه افراد توصیه می شود. این مقدار شامل فیبر موجود در مواد غذایی نامبرده و همچنین سبوس و پوسته غلات کاملی است که مصرف می کنیم. تحمل افراد مختلف نسبت به فیبر متفاوت است و اگر مقدار زیادی فیبر به غذای خود اضافه کرده یا در مصرف مواد غذایی پرفیبر زیاده روی کنیم، ممکن است سبب افزایش حجم مدفوع و ایجاد نفخ شود. توصیه می شود به تدریج میزان مصرف فیبر را در برنامه غذایی خود افزایش دهید تا این حالت برایتان ایجاد نشود. هدف درمانی از مصرف فیبر تنظیم حرکات روده ها در حد طبیعی است .

چگونه مصرف فیبر غذایی را افزایش دهیم ؟

  1. حداقل نیمی از غلات مصرفی روزانه باید حاوی سبوس باشد بنابراین تا حد امکان نان و غلات مصرفی خود را از نوع سبوس دار انتخاب کنید ( مانند نان سنگک )
  2. در تهیه و تدارک غذا تا حد امکان از انواع غلات سبوس دار، برنج، ماکارونی سبوس دار، رشته، بلغور و حبوبات استفاده کنید.
  3. انواع سبزی ها و میوه های تازه را در برنامه غذایی خود بگنجانید ( حداقل ۳ واحد در روز )
  4. تا حد امکان از میوه های تازه به جای آب میوه استفاده کنید .
  5. تا حد امکان مصرف سبزی های نشاسته ای مثل سیب زمینی را محدود کنید ولی بهتر است آن را به صورت بخار پز و یا آب پز تهیه کنید .
  6. هر روز سبزی های تازه و ضدعفونی شده را به صورت سبزی خوردن، سالاد یا به شکل بخار پز مصرف کنید .
  7. سبزی بیشتری به سوپ، خورش ها و خوراک خود اضافه کنید .
  8. حداقل یک بار در هفته یک وعده غذای گیاهی ( تهیه شده با سبزی ها ، غلات و حبوبات ) میل کنید .
  9. در میان وعده ها مصرف مواد شور ، شیرین و پرچرب را محدود کرده و میوه ، سبزی ، آجیل کم نمک خشکبار و غلات سبوس دار، آبمیوه طبیعی و مایعات را جایگزین کنید .

چند نمونه غذای حاوی فیبر و الیاف گیاهی بیشتر :

  1. دلمه سبزی ها ( دلمه بادمجان، دلمه برگ مو، دلمه کلم )
  2. انواع چلو خورش، مانند خورش لوبیا سبز، بامیه، قورمه سبزی و کرفس مشروط بر اینکه سبزی آن ها را کمتر سرخ کرده و روغن کمتری مصرف کنید .
  3. انواع آش
  4. باقلا پخته، خوراک لوبیا و عدسی
  5. انواع پلو های تهیه شده با حبوبات ( باقلا پلو، لوبیا پلو، عدس پلو )
  6. انواع پلو های حاوی سبزی ها ( دم پختک گوجه فرنگی، سبزی پلو، هویج پلو)

چند نمونه وعده های غذای حاوی فیبر و الیاف گیاهی بیشتر :

صبحانه :

  • نان سنگک یا هر نوع نان تهیه شده از آرد سبوس دار ( ۲ کف دست )
  • پنیر کم نمک ( به اندازه یک قوطی کبریت )
  • گردو ( ۲ عدد )
  • گوجه فرنگی و خیار ( هرکدام حداقل یک وعده ) سبزی خوردن ( به اندازه یک بشقاب کوچک
  • شیر کم چرب ( یک لیوان
  • پنیر کم نمک ( به اندازه یک قوطی کبریت )
  • گردو ( ۲ عدد )
  • گوجه فرنگی و خیار ( هرکدام حداقل یک وعده ) سبزی خوردن ( به اندازه یک بشقاب کوچک

میان وعده:

  • یک لیوان شیر کم چرب
  • انواع میوه ها ( یک عد متوسط )

ناهار:

  • برنج قهوه ای با مخلوط با حبوبات ( مثل عدس پلو ) ۱۰ قاشق غذاخوری سر صاف
  • مرغ یا گوشت آب پز ( به اندازه ۲ قوطی کبریت )
  • سالاد تهیه شده از انواع سبریجات ( به اندازه یک لیوان )
  • ۱ لیوان دوغ باماست کم چرب

میان وعده:

  • بیسکوئیت سبوس دار ( مثل ساقه طلایی ) ( ۲-۳ عدد )
  • انواع مغز های بدون نمک ( نصف لیوان )

شام:

  • نان سنگک یا هر نوع نان تهیه شده از آرد سبوس دار ( ۲ کف دست )
  • سینه مرغ آب پز شده ( یک عدد )
  • انواع سبزیجات پخته ( مثل هویج ، گل کلم ، لوبیا سبز ) حداقل به اندازه یک لیوان
  • ماست کم چرب با دوغ ( یک لیوان )
  • در صورت تمایل سوپ جو ( به اندازه یک پیاله متوسط )

ملاحظاتی در زمینه داروهای معمول:

  • برای رفع یبوست معمولا“ از شیاف، تنقیه و داروهای ملین استفاده می شود استفاده در دراز مدت می تواند در تعادل مایعات و الکترولیت ها اثر بگذارند.
  • پسیلیوم: نوعی فیبر است که باید همراه با مقدار زیادی آب (۱ لیوان به ازای هر قاشق مرباخوری) مصرف شود.
  • لاکتولوز: باعث افزایش تخلیه مدفوع می شود. علایم شامل حالت تهوع، استفراغ و دفع پتاسیم است. این دارو حاوی گالاکتوز است بنابراین استفاده آن در بیماران دچار گالاکتوزومی توصیه نمی شود.
  • آنتی اسیدهای حاوی آهن، آلومینیوم یا کلسیم معمولا“ یبوست ایجاد می کنند. داروهای دیگر مانند داروهای مخدر (مورفین، کودئین) مهارکننده های منوآمین اکسیداز، برخی داروهای ضدافسردگی، فنوباربیتال، ترکیبات آهن (گلوکانات و سولفات) و فوروزماید (لازیکس) نیز می تواند ایجاد یبوست کنند.

چند تذکر مهم:

فشار عصبی می تواند یبوست را ایجاد و تشدید کند. آرامش و استراحت کافی برای شخص مبتلا به یبوست، ضروری است.

در مواقعی که یبوست با افزایش فیبر در رژیم غذایی معالجه نشود باید با پزشک متخصص مشورت کرد.

برای دریافت اطلاعات بیشتر به کجا مراجعه کنیم ؟

بیماران و یا خانواده آن ها برای دریافت مشاوره تغذیه در پیگیری رژیم غذایی خاص بیماری و دریافت اطلاعات بیشتر می توانند به یکی از مراکز زیر مراجعه نمایند .

  • کلینیک های مشاوره تغذیه در برخی بیمارستان های کشور
  • مراکز مشاوره تغذیه در برخی از مراکز بهداشتی درمانی کشور
  • دفاتر مشاوره تغذیه و رژیم درمانی

” گردآورنده:‌ لیلا حاجی سلطانی، واحد تغذیه و رژیم درمانی

  • نویسنده
    بیمارستان ایرانیان
  • تعداد بازدید
    67 بازدید
۰دیدگاه فرستاده شده است.
شما هم دیدگاهی بنویسید

چهار + 4 =

اخبار سایت